Herpes aşısı çalışmaları aktif bir araştırma alanıdır; mevcut klinik pratikte aşı vaadi yerine doğru tanı, antiviral tedavi, partner bilgilendirmesi ve bulaş azaltma önemlidir.
Kırmızı Bayraklar
- Yüksek ateş, nefes darlığı, bilinç bulanıklığı, ense sertliği, morarma, sepsis şüphesi veya hızla kötüleşme varsa acil yardım alın.
- Bağışıklık baskılanması, ileri yaş, gebelik, yenidoğan dönemi veya ciddi kronik hastalık varsa enfeksiyon belirtilerinde beklemeyin.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- İlk atak, yaygın lezyon, göz tutulumu, gebelik, bağışıklık baskılanması veya şiddetli ağrı varsa tıbbi değerlendirme gerekir.
- Partnerde belirti, gebelik planı veya sık nüks varsa antiviral baskılama ve korunma seçenekleri konuşulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Herpes aşısı var mı?
Rutin kullanıma girmiş yaygın bir herpes aşısı yoktur; araştırmalar devam etmektedir.
Belirti yokken herpes bulaşır mı?
Evet, asemptomatik yayılım mümkündür; korunma ve partner bilgilendirmesi önemlidir.
Pennsylvania Üniversitesi'nden bilim insanları, herpes simpleks 2 virüsünün (HSV2) neden olduğu genital uçuklardan korunmak için bir aşı geliştirdiler. Şimdiye kadar sadece fareler ve gine domuzları üzerinde test edilmiş olsa da, çalışmanın başarısı sayesinde önümüzdeki yıllarda insanlar üzerinde de testler yapılacağı umuluyor.
Science Immunology dergisinde raporlarını yayınlayan araştırmacılar, aşıyı 64 fareye verdikten sonra fareleri genital herpes virüsüne maruz bıraktı. Sonraki 1 ayda, farelerin 63'ü, durumu karakterize eden genital lezyonların hiçbir belirtisini göstermedi. Aşı, daha sonra virüsü insanlara çok benzer bir şekilde eksprese etme eğiliminde olan gine domuzları üzerinde de test edildi. Hiçbirinin genital lezyon geliştirmediği ve yalnızca ikisinin virüs bulaştıramayacak şekilde enfekte olduğuna dair belirtiler görüldü.
Herpes simpleks virüsü iki türe ayrılıyor: HSV1 (dudaklardaki uçuklarla ilişkili) ve HSV2 (genital uçuklarla ilişkili). Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, dünya genelinde 15-49 yaş grubundaki kişilerin yüzde 11'inden fazlasında HSV2, yüzde 67'sinde HSV1 enfeksiyonu var; ancak çoğu enfeksiyon asemptomatik. En sık görülen semptom enfeksiyon bölgesinde kabarcıklar veya yara olmakla birlikte; hastalık yarattığı lezyonlar nedeniyle HIV enfeksiyonlarına yakalanma veya enfeksiyonu bulaştırma riski taşıyor.
Araştırmacılar, 1920'lerden bu yana insanlar için uçuk aşısı geliştirmeye çalışıyorlar; ancak bugüne dek tüm girişimler başarısız oldu. Etkili bir aşının geliştirilmesinin neden bu kadar zor olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte, herpes virüsünün tedavi edilebilir enfeksiyonların çoğundan daha karmaşık bir DNA'ya sahip olduğu ve bağışıklık sistemlerimiz tarafından tespit edilmeden hayatta kalabildiği biliniyor.
Vücudun bağışıklık sisteminin hastalıkla tekrar karşılaşması durumunda bu spesifik hastalığı tanıması ve onunla savaşmasına yardımcı olmak için aşıların çoğu, etkisiz hale getirilmiş, zayıflamış veya kısmi bir patojen formu eklenmiş olarak fonksiyon gösteriyor. Bununla birlikte araştırmacılar, HSV2 enfeksiyonlarının hilekâr doğasını göz önüne alarak HSV2 proteinlerini kodlayan haberci RNA (mRNA) moleküllerini kullanan farklı bir yaklaşım benimsediler. Böylece, herpes virüsünün hücrelere girmesini durduran ve virüsün bağışıklık sisteminin radarında kalmasını sağlayan üç çeşit antikor uyarılıyor.
Enfeksiyöz hastalıklar profesörü Dr. Harvey Friedman, “Geliştirdiğimiz aşının hayvan modellerde gösterdiği bağışıklık kazandırma etkisinden ötürü son derece heyecanlı ve motiveyiz. Bu sonuçlara dayanarak aşı yaklaşımımızın, hem güvenliğini hem de etkinliğini test etmek için insan çalışmalarına çevrilebileceğini umuyoruz.” diye açıkladı.
